วางแผนว่าจะอยู่ถึง 80 ปี – แล้วถ้าอยู่ไปถึง 85 หรือ 90 ล่ะ ?

เวลาที่ผมได้ยินคำตอบแบบนี้ ก็มักจะพูดเล่นๆ กลับไปว่า — "แต่เราสั่ง Shutdown ตัวเองไม่ได้เหมือน Shutdown คอมพิวเตอร์นะครับ"

ซึ่งก็มักได้รับรอยยิ้มและเสียงหัวเราะกลับมาทุกครั้ง แต่ความจริงที่อยู่เบื้องหลังเรื่องนี้ ไม่ได้น่าหัวเราะสักเท่าไหร่ครับ

เราคุมไม่ได้ว่าจะ "ไป" เมื่อไหร่

ไม่ว่าเราจะรู้สึกอย่างไรกับการอยู่ยาว สิ่งหนึ่งที่เป็นความจริงก็คือ ชีวิตไม่มีปุ่มควบคุมให้เราตัดสินใจได้ว่าจะสิ้นสุดเมื่อไหร่ มันจะดำเนินต่อไปตามธรรมชาติของมัน

และแนวโน้มของธรรมชาตินั้นกำลังเปลี่ยนไปในทิศทางเดียวกันทั่วโลกครับ — คือ คนเรามีแนวโน้มอายุยืนยาวขึ้นเรื่อยๆ

จากข้อมูล จึงมีความเป็นไปสูงครับว่า คนที่ตั้งใจจะ "อยู่แค่ 80" จำนวนมากกลับมีชีวิตอยู่ถึง 85 หรือ 90 ได้ ซึ่งนั่นล่ะครับคือปัญหาใหญ่

แผนเกษียณที่ประเมินอายุขัยไว้สั้นเกินไป ส่งผลอย่างไร

ลองดูตัวอย่างนี้ครับ สมมติเกษียณตอนอายุ 60 ใช้จ่ายเดือนละ 30,000 บาท และวางแผนไว้ว่าจะอยู่ถึง 80 ปี คือเตรียมเงินไว้ใช้ 20 ปี ซึ่งฟังดูสมเหตุสมผลดี

ถ้าเตรียมเงินไว้ 6.3 ล้านบาท สำหรับแผน 80 ปี แต่ชีวิตดำเนินต่อไปถึง 85 — เงินจะหมดไปก่อน ในขณะที่ยังต้องใช้ชีวิตอีกอีกอย่างน้อย 4-5 ปี โดยที่ค่าใช้จ่ายรายเดือนตอนนั้นก็ปรับเพิ่มตามเงินเฟ้อมาแล้ว 20 กว่าปี (ยังไม่คิดว่าตอนนั้นอาจจำเป็นต้องจ่ายค่าใช้จ่ายสุขภาพเพิ่มขึ้น จากอายุที่สูงขึ้นมากๆ ด้วยนะครับ)

ซึ่งสิ่งที่ทำให้กรณีที่สองน่าเป็นห่วงยิ่งกว่า คือ มันแก้ไขได้ยากมากในวัยนั้นครับ เพราะตอนอายุ 80 กว่า การกลับไปหางานทำก็ยาก การจะลงทุนก็เสี่ยงมากไม่ได้ ครั้นจะไปกู้ยืมก็ยิ่งยากอีก ตัวเลือกที่เหลืออยู่มีน้อยลงมากครับ

แล้วควรวางแผนถึงอายุเท่าไหร่ ?

ในมุมของการวางแผนการเงิน มีหลักคิดง่ายๆ ที่น่าจะช่วยได้ครับ

ดังนั้น แนวทางที่นักวางแผนการเงิน โดยเฉพาะที่ Avenger Planner มักจะใช้ก็คือ วางแผนเผื่ออายุยืนกว่าที่คาดเสมอ เพื่อให้มีระยะกันชนที่เพียงพอ เช่น ถ้าคิดว่าตัวเองน่าจะอยู่ถึงประมาณ 80 ก็วางแผนไว้ที่ 85 หรือ 90 เพื่อให้มั่นใจว่ามีเงินเพียงพอในกรณีสุดวิสัย 

เพราะในโลกที่การแพทย์ก้าวหน้าขึ้นทุกปี วันที่เราเกษียณจริงๆ อาจอยู่ในยุคที่การพูดถึงอายุ 100 ปีเป็นเรื่องปกติก็ได้ครับ