สร้าง Financial Well-Being ในองค์กรให้ยั่งยืน ต้องมองยาว และก้าวข้าม “การจัดอบรมเป็นครั้งๆ” ให้ได้

ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ : 1 มิถุนายน 2569

เป็นเวลา 4 ปีแล้วครับที่ บลป. Avenger Planner ได้มีโอกาสเข้าไปช่วยสร้าง Financial Well-Being ในองค์กรต่างๆ

จุดเริ่มต้นเกิดจากการที่ลูกค้าวางแผนการเงินองค์รวมของเรา ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจในองค์กร ได้เปิดประตูให้เราเข้าไปใช้ความสามารถในการให้ความรู้ทางการเงินในรูปแบบของ "การจัดสัมมนา" ในบริษัท

จากจุดนั้น เราค่อยๆ วัดผล และเรียนรู้ร่วมกันมาเรื่อยๆ กับองค์กรหลายแห่งที่ยังให้โอกาสเราทำงานต่อ มากไปกว่าแค่การจัดสัมมนาหนึ่งครั้งแล้วจบกันไป

พอได้ทำงานร่วมกันยาวขึ้น (บางแห่งร่วมงานกันมา 4 ปีติดแล้ว) พวกเราจึงค่อยๆ ต่อ "จิ๊กซอว์" ได้ครบ ว่าการสร้างสุขภาวะการเงินที่ดีในองค์กรนั้น เราต้อง "เล่นเกมยาว"

กิจกรรมอันดับต้นๆ ที่มักจะถูกจัดขึ้นเพื่อตอบโจทย์นี้ คือการ "จัดสัมมนาหรือ Workshop" สอนความรู้ทางการเงิน ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ดีมากๆ และควรทำอย่างยิ่ง แต่ขณะเดียวกัน มันก็อาจยังไม่นำไปสู่ความสำเร็จที่มุ่งหวัง

ซึ่งเกิดจากอุปสรรคหลายอย่าง เช่น

1. เนื้อหาไม่ตรงกับปัญหาที่เขากำลังเผชิญอยู่ ณ ตอนนั้น
2. คนที่เข้าใจก็ไปต่อได้เอง แต่คนที่ติดขัดก็ไม่รู้จะทำยังไงต่อ
3. คนที่มีปัญหาจริงๆ ไม่กล้าแสดงตัว และแบบประเมินทั่วไปก็ไม่สื่อให้เห็น
4. พอรู้ปัญหา แต่จะเข้าไปแก้ ก็ไม่มีคนที่เชี่ยวชาญพอมาคอยประกบ
5. คนที่เชี่ยวชาญในองค์กร ก็มักอยู่ในรูปจิตอาสา ทำให้ดูแลได้ไม่ต่อเนื่อง

พอปล่อยไปสักพัก ก็อาจมีการจัดสอนหัวข้อใหม่ๆ เรียนเพิ่มอีก ซึ่งก็มักจะวนไปสู่ปัญหาเดิมซ้ำๆ เรียกว่าองค์กรได้จัดกิจกรรมจริง แต่ผลลัพธ์ในแง่พฤติกรรมนั้นยังหวังผลได้น้อย

แนวทางที่ผมและทีมได้เรียนรู้ และเอามาประยุกต์เป็น Solution ที่เรียกรวมกันว่า "AVP for Workplace" จึงมีรายละเอียดเชิงลึกที่มากกว่า เพื่อทำให้งบประมาณและเวลาที่องค์กรลงทุนไป เกิดเป็น Transformation ให้กับพนักงาน จนพวกเขาสามารถจัดการเงินของตนเองได้ และมีชีวิตการเงินที่ดีขึ้นจริง

โดยเราแบ่งออกเป็น 3 จิ๊กซอว์สำคัญดังนี้ครับ

จิ๊กซอว์ตัวที่ 1: Learning & Workshop

เราเริ่มจากการสอนเหมือนเดิมครับ เพียงแต่เรามองการสอนเป็นการสร้าง Awareness เป็นหลัก และถ้ามีพนักงานบางส่วนเรียนปุ๊บแล้วไปประยุกต์ใช้ได้เองปั๊บเลย กลุ่มนั้นเราจะไม่ค่อยห่วงเขาแล้วครับ

เพราะเรื่องการเงินมีสารพัดมิติครับ องค์กรหลายแห่งเริ่มที่หัวข้อพื้นฐานกว้างๆ จนได้ค้นพบว่าพนักงานบางกลุ่มมีปัญหาหนี้สินหนัก เราก็ต่อด้วยคลาสแก้หนี้เชิงลึก ปีต่อๆ มาก็เริ่มมี Request เรื่องการลงทุน เรื่องภาษี หรือกลุ่มใกล้เกษียณก็อยากรู้เรื่องการบริหารเงินหลังเกษียณ เป็นต้น

ดูเผินๆ เหมือนเราแค่จัดอบรมไปเรื่อยๆ ใช่ไหมครับ? แต่สิ่งที่จะเกิดขึ้นไปพร้อมๆ กันคือ เราจะใช้โอกาสที่ "บทสนทนาเรื่องเงิน" เริ่มปรากฏขึ้นในองค์กร มาเตรียม "พื้นที่ปลอดภัย" ไว้รองรับพนักงานที่เริ่มตื่นตัว

ซึ่งก็คือจิ๊กซอว์ชิ้นต่อไปนั่นเอง

จิ๊กซอว์ตัวที่ 2: Money Clinic หรือ "ห้องพยาบาลทางการเงิน"

พนักงานกลุ่มที่พูดถึงนี้ คือกลุ่มคนที่ “ต้องการจะไปต่อ แต่ยังไม่มั่นใจว่าจะไปยังไง” กลไก Money Clinic นี้จะพาเขาก้าวจาก Knowledge ไปสู่ Actionable Advice ได้

เพราะเราจะทำรูปแบบเป็น Virtual Clinic แยกออกมาจากองค์กรอย่างสิ้นเชิง คุยกันแบบออนไลน์ตามวันเวลาที่สะดวก และไม่มีการ Report เรื่องที่คุยกลับไปให้องค์กรหรือ HR ทราบครับ

ผมขอยกตัวอย่างเรื่องที่พูดคุยกันใน Money Clinic สักหน่อยนะครับ เพราะจะได้เห็นเลยว่า ปัญหาการเงิน ไม่ใช่แค่เรื่องหนี้สิน แต่มันสารพัดเรื่องจริงๆ และเมื่อก่อนนี้ ก็ไม่รู้ว่าจะไปถามใครด้วย เช่น

• จะซื้อรถใหม่ดีไหม กลัวซื้อแล้วผ่อนไม่ไหวในระยะยาว?
• PVD ที่บริษัทมีให้ ควรเลือกนโยบายลงทุนอะไร ควรสะสมเพิ่มไหม?
• ตอนนี้ทำงานเสริมอยู่ กำลังไปได้ดี จะลาออกมาลุยเต็มตัวดีไหม?
• มีหนี้อยู่ 5 รายการ โปะอันไหนก่อนดี และอันไหนรีไฟแนนซ์ได้บ้าง?
• ประกันทำไว้ตั้ง 10 เล่ม มันคืออะไรบ้าง อยากให้ช่วยสรุปความคุ้มครอง?
• ถ้าออมเท่านี้ จะเกษียณได้จริงไหม ต้องมีเท่าไหร่ถึงจะพอ?

จากคำถามที่ยกตัวอย่างมา จะเห็นเลยนะครับว่า ถ้าไม่ได้รับคำตอบ หรือคำแนะนำที่มีเหตุผล บนข้อมูลที่มากเพียงพอ อาจนำไปสู่การตัดสินใจทางการเงินบางอย่าง ที่สร้างปัญหาตามมาได้

แต่พอได้คุยใน Money Clinic มันช่วยปลดล็อก และทำให้พวกเขาตัดสินใจได้ดีขึ้น เลี่ยงหรือแก้ปัญหาได้เนิ่นๆ ก่อนจะลุกลามใหญ่โต นี่คือสิ่งที่องค์กรช่วยพนักงานได้ Beyond Knowledge และเกิด Positive Impact ที่จับต้องได้จริง

องค์กรส่วนใหญ่เริ่มจากการจัด Money Clinic ต่อเนื่องกับการจัดสัมมนา และเมื่อเกิดความคุ้นเคยขึ้นในองค์กรแล้ว ก็เริ่มเปลี่ยนมาเป็นการจัด Money Clinic เป็นรอบๆ เช่น รายไตรมาส ก่อนที่จะปรับเป็น On Demand คือใครต้องการปรึกษาเมื่อใด ก็คุยกับที่ปรึกษาได้เลย บางแห่งต้องแย่งกันจองก็มีครับ

จิ๊กซอว์ตัวที่ 3: 1-on-1 Financial Planning Service

จริงๆ แค่จิ๊กซอว์สองชิ้นแรกก็ถือว่ามาไกลแล้วนะครับ แต่เรายังมี "จิ๊กซอว์ชิ้นที่ 3" รองรับไว้ด้วย ชิ้นส่วนสุดท้ายนี้เราจะไม่เร่งรีบใช้ครับ หรืออาจไม่จำเป็นต้องใช้เลยก็ได้ ถ้าสองขั้นแรกได้ผลที่น่าพอใจแล้ว

ที่ไม่ต้องรีบ เพราะต้องอาศัยความพร้อมและความเชื่อใจของทั้งองค์กรและพนักงาน มันคือการที่องค์กรสนับสนุนให้ Avenger Planner เข้าไปเป็น "นักวางแผนการเงินประจำตัว" ดูแลทุกเรื่องการเงินแบบรอบด้านให้กับพนักงานที่สมัครใจ

นักวางแผนการเงิน 1 คน จะถูกมอบหมายให้ดูแลพนักงานท่านนั้นแบบ 1:1 จัดทำแผนการเงิน แนะนำ Action ต่างๆ และติดตามผลต่อเนื่องระยะยาว ครอบคลุมรายรับ รายจ่าย หนี้สิน เกษียณ ลงทุน การศึกษาบุตร ไปจนถึง ภาษี และเรื่องอื่นๆ เท่าที่ต้องการปรึกษาเลยครับ

บทสรุปของการสร้างวัฒนธรรมนี้ให้เกิดขึ้นและยั่งยืน

จิ๊กซอว์ทั้ง 3 ชิ้นใน AVP for Workplace นี้ ถ้าดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง มันจะทำงานร่วมกันและสร้างลูปที่แข็งแกร่งขึ้นมา คือ

1. Learning & Workshop : สร้าง Awareness พร้อมติดอาวุธทางความรู้ให้คนกลุ่มใหญ่ และสร้างบทสนทนาทางการเงินที่ดีให้เกิดขึ้นในองค์กร
2. Money Clinic : พาคนที่อยาก Action แต่ไม่มั่นใจ ให้เดินต่อได้ ช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด Beyond Classroom Learning
3. Financial Planning Service : ดูแลคนกลุ่มที่ต้องการที่ปรึกษาประจำตัว ให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมต่อเนื่อง โดยที่องค์กรแทบจะไม่ต้องห่วงอีกต่อไป

เมื่อทั้ง 3 กลุ่มนี้อยู่ในองค์กรเดียวกัน มันจะเกิดการซึมซับและส่งต่อจนกลายเป็น "วัฒนธรรมการจัดการเงินที่ดี" ในระดับมวลรวมขององค์กรอย่างยั่งยืนยาวนาน

ซึ่งผมและทีมงานทุกคนที่ Avenger Planner พวกเราภูมิใจมากๆ ที่ได้มีโอกาสทำงานตรงนี้ และขอบคุณทุกๆ องค์กรมากๆ ครับที่ให้โอกาสกับพวกเรา

เพราะจากวันแรก สู่วันที่เริ่มเห็นผลลัพธ์ สู่วันที่ผลลัพธ์ดำรงอยู่ได้ยั่งยืนยัน มันไม่ง่ายแน่นอน แต่มันมีวิธีการรองรับอยู่เป็นลำดับ

ถ้าทุกท่านพร้อม และให้โอกาสเรา พวกเราก็พร้อมจะทำสุดความสามารถเช่นกันครับ