“บังคับพนักงานเรียนการเงิน” แม้ฟังดูแย่… แต่ทำไมอาจเป็นสิ่งจำเป็น

ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ : 23 กรกฎาคม 2569

เรื่องการเงิน อาจรอให้เขา "อยากเรียน" ก่อนไม่ได้

เรื่องการเงินเป็นเรื่องที่สำคัญต่อชีวิตมากครับ แต่ก็เป็นเรื่องที่ คนจำนวนมากอาจไม่รู้สึกอยากเรียนด้วยตัวเองเลย จนตลอดชีวิตของเขาก็ได้

ไม่ใช่เพราะเขาขี้เกียจครับ แต่เพราะมีเหตุผลที่เข้าใจได้อยู่เบื้องหลัง

หนึ่ง — เขาไม่รู้ว่ามันสำคัญ ถ้าไม่เคยเห็นว่าการขาดความรู้เรื่องการเงินส่งผลต่อชีวิตอย่างไร ก็ยากที่จะรู้สึกว่ามีเรื่องเร่งด่วนให้ต้องไปเรียน กว่าจะรู้ตัวก็มักจะตอนที่มีปัญหาเสียแล้ว

สอง — เขาไม่รู้ว่าตัวเองไม่รู้อะไร สิ่งที่ไม่รู้และไม่รู้ว่าไม่รู้ คือสิ่งที่อันตรายที่สุดในทุกเรื่อง รวมถึงเรื่องการเงินด้วยครับ เพราะทุกวันก็ยังหาเงิน ใช้เงินได้ตามปกติ ไม่เห็นจะต้องหาเรียนอะไรเพิ่มเลย จริงไหมครับ

สาม — มีเรื่องอื่นที่ดูยุ่งกว่า สำคัญกว่า มาขวางทางอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน ครอบครัว สุขภาพ ชีวิตประจำวัน ล้วนดึงความสนใจออกไปจากเรื่องที่ "ยังไม่ด่วน" อย่างการวางแผนการเงิน

จุดที่การบังคับเริ่มมีความจำเป็น

ด้วยเหตุผลเหล่านี้ ผมจึงเริ่มมองว่าการบังคับ หรือส่งเสริมแกมบังคับให้มาเรียนรู้เรื่องเงิน อาจเป็นสิ่ง จำเป็น และ ควรทำแม้อาจจะถูกเกลียด

และผู้ที่อยู่ในสถานะจะทำสิ่งนั้นได้ดี และมักจะทำได้เลย ก็คือ องค์กร ที่มีพนักงานมากมายอยู่ในนั้น และการเงินก็สำคัญต่อพวกเขาทุกๆ คนครับ

องค์กรมีสิ่งที่บุคคลทั่วไปไม่มี นั่นคืออำนาจในการ "สร้างโอกาสที่คนไม่ได้ขอ" ให้กับพนักงาน และในกรณีของการเรียนรู้เรื่องการเงิน นั่นอาจเป็นโอกาสที่มีค่ามากกว่าที่เห็นในตอนแรก

แววตาที่เปลี่ยนไปในห้องอบรม

ผมเคยเห็นภาพนี้มากกว่าหนึ่งครั้งครับ 

พนักงานที่เดินเข้าห้องอบรมด้วยท่าทีที่ไม่เต็มใจ บางคนหิ้วงานมาทำในห้อง ตั้งใจว่าจะนั่งให้ครบเวลาแล้วก็ออกไป แต่แล้วสักพักหนึ่ง งานที่หิ้วมาก็ถูกวางลง สายตาที่ก้มมองแต่งาน หรือ มองออกนอกหน้าต่าง เริ่มหันกลับมาจับวิทยากรและเมื่อคลาสการเงินจบลง พนักงานคนเดิมที่เดินออกจากห้องไป เขาก็ไม่ใช่คนเดิมที่เดินเข้ามาแล้วครับ

นั่นเพราะมีอะไรบางอย่างที่เขาไม่เคยรู้ ไปปลุกให้เขาตื่นขึ้นในวันนั้น จะเรียกว่าเป็น ความตื่นรู้ทางการเงิน ก็ว่าได้ครับ และความตื่นรู้นั้น อาจทำให้เขามีชีวิตที่ดีขึ้นอย่างคาดไม่ถึงได้เลย

แม้สัดส่วนคนกลุ่มนี้ในห้องอบรมอาจจะมีไม่มาก แต่เชื่อเถอะครับว่า เราปลุกได้เพียงไม่กี่คนก็คุ้มค่ามากๆ แล้ว 

แต่การบังคับมีต้นทุน — ต้องอย่าใช้โอกาสเปลือง

มีเงื่อนไขข้อหนึ่งครับที่ต้องไตร่ตรองให้สำคัญ ก่อนที่จะบังคับใครมาเรียนอะไร เพราะเราอาจจะไม่ได้มีโอกาสบ่อย นั่นคือ Session นั้นจะต้อง "ดีจริงๆ" 

ดีในที่นี้คือ 

• หัวข้อและเนื้อหาเหมาะกับผู้เรียน
• วิทยากรเชี่ยวชาญ และมีเทคนิคการสอนที่ดี
• สื่อและกิจกรรมที่ใช้ ออกแบบมาอย่างดี

ทั้งนี้ต้องดีเพียงพอ ที่จะดึงคนที่ "ไม่ได้มาด้วยความเต็มใจ" ให้หันมาสนใจได้ในที่สุด

เพราะถ้าโอกาสนั้นถูกใช้ไปอย่างไม่คุ้มค่า ผลที่ตามมาไม่ใช่แค่การเสียเวลาของพนักงานครับ แต่คือการปิดประตูที่อาจยากจะเปิดอีกครั้ง เพราะถ้าจะจัดครั้งต่อไป ก็อาจโดนบ่นได้ว่า "บังคับเรียนเรื่องเดิมๆ อยู่นั่นแหละ"